Lắm nỗi gian lao...

Đối với các bác sĩ không quân, hay còn gọi là những người kéo dài tuổi thọ phi công, điều kiện tiên quyết là các anh phải có kiến thức kép. Ngoài kiến thức chuyên môn về y tế công cộng, các thầy thuốc phải có kiến thức về y học phòng không.

Bởi so với các bệnh nhân khác, chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân phi công là hết sức đặc biệt. Theo Giám đốc Viện Y Học Hàng Không – Đại tá, TS Lê Tiến Hải, khi điều trị sức khỏe để kéo dài tuổi bay cho các phi công, các anh cần có phương pháp điều trị đặc biệt, khác với các bệnh nhân thông thường. Khi một phi công bị viêm ruột thừa, nếu không có kiến thức về y học hàng không mà mổ mở thì sau khi mổ sẽ để lại sẹo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức bền thành bụng, vốn là yếu tố quan trọng quyết định khả năng bay được trong môi trường quá tải của phi công. Vì thế, nếu một phi công phản lực bị viêm ruột thừa, thì các bác sĩ phải đưa đi mổ ngay bằng phương pháp nội soi, với đường kính lỗ mổ chỉ khoảng 1cm. Khi liền sẹo vết mổ sẽ không để lại dấu tích và không ảnh hưởng đến sức bền thành bụng.

Qủa thật, quy trình theo dõi sức khỏe người bay có lắm nỗi gian lao. Các phi công trước giờ bay 24 tiếng tuyệt đối không được uống bia rượu, và phải ngủ tại đơn vị, ngoài phải kiểm tra huyết áp, mạch, thì còn kiểm tra trạng thái tâm lý, thần kinh của họ. Nếu để xảy ra những vi phạm các quy định trên thì các bác sĩ quân y đơn vị lại phải gánh trách nhiệm về mình và chính các anh là người quyết định xem họ có được bay hay không. Để đảm bảo sức khỏe thể trạng của phi công, có thể nói khẩu phần ăn đóng vai trò quan trọng. Việc xác định khẩu phần ăn cho phi công được tính theo định lượng Calo. Phi công phản lực 4500 kilocalo/ngày, phi công khác 4200 kilocalo/ngày để cung cấp đủ chất và đủ năng lượng cho họ. Vì bị bó buộc trong định lượng khẩu phần ăn như thế, mà lại phải thay đổi các món ăn hàng ngày cho phi công, nên cái khó ở đây, ngoài liên quan đến chế độ bệnh lý như khi phi công mắc bệnh phải kiêng khem, đòi hỏi các bác sĩ phải tìm các món khác thay thế cho đủ dinh dưỡng như khẩu phần đã đề ra. Luôn có những người chuyên về dinh dưỡng cho người bay, nhưng các bác sĩ cũng phải theo dõi biến động giá cả trên thị trường để trong một số tiền cố định cho phép, các "nội trợ viên" đảm đang vẫn xoay sở cho đủ khẩu phần ăn bắt buộc của người bay.  

Thế nhưng với các bác sĩ, công đoạn này chưa phải là khó, vì theo dõi và tìm hiểu trạng thái tâm lý của các phi công mới đòi hỏi các bác sỹ phải đóng nhiều vai một lúc: bác sĩ, bạn tâm giao, người thân, nhà tâm lý học… để điều trị, động viên, an ủi nhằm lấy lại cân bằng cả về thể lực lẫn thần kinh cho các phi công trong các chuyến bay. Đối với các bác sỹ thông thường, việc điều trị cho bệnh nhân chỉ đến khi bệnh nhân khỏi là chấm dứt. Nhưng đối với các bác sỹ không quân, việc theo dõi và chăm sóc kéo dài suốt những năm tháng tuổi bay của các phi công đã tạo nên những mối quan hệ gắn bó mật thiết, đến độ các phi công có thể có những bí mật để giấu người thân, nhưng dường như họ không bao giờ giấu các bác sỹ đặc biệt của mình điều gì.

...Cũng không ít sự bi hài

Khó khăn là thế, nhưng việc chăm sóc sức khỏe người bay kể ra cũng lắm sự bi hài. Vì công việc của các bác sỹ không quân gắn liền với hoạt động sinh hoạt hàng ngày của phi công như ăn uống, ngủ nghỉ, thể dục thể thao. Trong tiệc liên hoan nào đó trước ngày bay, thay vì được cầm ly rượu trên tay mà nhâm nhi thưởng thức, thì đôi mắt bác sỹ lại dán vào những ly rượu trên tay các phi công của mình, để kịp thời ngăn họ không được uống quá mức cho phép, nếu họ không muốn giảm thọ tuổi bay của mình. Thế mới có chuyện, như anh Nguyễn Quang Ngọc - Trung tá, bác sĩ CK I chia sẻ, các anh phải cứng rắn như đứng trước kẻ thù trước những đòi hỏi hết sức đời thường của các phi công, khi họ chỉ “Anh cho em uống chút rượu đi” trong bầu không khí dễ nâng ly chan hòa như thế. Các anh cũng giống như những bảo mẫu tận tụy đến khó chịu trong mắt một số các phi công ham vui. Bởi đêm trước ngày bay của phi công, thì bắt buộc đến 21h30 là các anh phải đến phòng phi công nhắc họ đi ngủ, bất chấp họ có nài xin đến mấy. Rồi sáng hôm sau lại phải đến gặp các bác sĩ dinh dưỡng để lo chuyện cái ăn cái uống cho họ.

Nhọc nhằn là thế nhưng với lòng yêu nghề, là những người bạn tâm tình của những “người bay”, các bác sĩ không quân vẫn luôn hết lòng phục vụ bằng tài năng và trí tuệ của mình, thầm lặng góp phần vào sự thành công cho những chuyến bay.